وحشت خواب چیست؟ علتها، علائم و روشهای درمان Sleep Terror
وحشت خواب یا «Sleep Terror» که با نام «وحشت شبانه» نیز شناخته میشود، یکی از اختلالات خواب نسبتاً شایع است که باعث بیدار شدن ناگهانی فرد همراه با ترس شدید، فریاد، تپش قلب و اضطراب میشود. این مشکل بیشتر در کودکان دیده میشود، اما بزرگسالان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند.
افراد مبتلا به وحشت خواب معمولاً در طول حمله هوشیاری کامل ندارند و پس از بیدار شدن چیزی از اتفاقات شب به یاد نمیآورند. این اختلال میتواند باعث نگرانی خانواده و اختلال در کیفیت خواب شود.
در این مقاله بهطور کامل با علائم، علتها، تفاوت وحشت خواب با کابوس و بهترین روشهای درمان آشنا میشوید.
وحشت خواب چیست؟
وحشت خواب نوعی اختلال خواب است که در مرحله خواب عمیق غیر REM رخ میدهد. فرد بهصورت ناگهانی با حالت ترس شدید از خواب میپرد، ممکن است فریاد بزند، گریه کند یا حرکات شدید داشته باشد.
برخلاف کابوس، فرد در هنگام وحشت خواب معمولاً:
کاملاً بیدار نیست
محیط اطراف را درست درک نمیکند
به سختی آرام میشود
بعداً چیزی به یاد نمیآورد
علائم وحشت خواب
علائم Sleep Terror معمولاً ناگهانی و شدید هستند و بیشتر در نیمه اول شب اتفاق میافتند.
مهمترین علائم:
فریاد زدن در خواب
ترس شدید و ناگهانی
تپش قلب
تعریق زیاد
تنفس سریع
حرکات شدید بدن
گیجی هنگام بیدار شدن
فراموشی اتفاقات پس از بیداری
برخی افراد ممکن است هنگام حمله از تخت بلند شوند یا رفتارهای پرخطر انجام دهند.
علت وحشت خواب چیست؟
علت دقیق وحشت خواب هنوز کاملاً مشخص نیست، اما عوامل مختلفی میتوانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.
کمبود خواب
خواب ناکافی یکی از مهمترین محرکهای وحشت خواب است.
استرس و اضطراب
فشارهای روحی و تنشهای عصبی میتوانند احتمال بروز حملات را افزایش دهند.
ژنتیک
وحشت خواب در برخی خانوادهها بیشتر دیده میشود و میتواند زمینه ارثی داشته باشد.
تب و بیماری
در کودکان، تب بالا گاهی باعث حملات وحشت شبانه میشود.
اختلالات خواب
برخی مشکلات خواب مانند:آ پنه خواب سندرم پای بیقرار
مصرف الکل یا داروها
برخی داروها یا مصرف الکل میتوانند چرخه طبیعی خواب را مختل کنند.
تفاوت وحشت خواب و کابوس
بسیاری از افراد وحشت خواب را با کابوس اشتباه میگیرند، اما این دو تفاوتهای مهمی دارند.
کابوس:
در مرحله REM رخ میدهد
فرد معمولاً خواب خود را به یاد میآورد
بیداری کامل وجود دارد
وحشت خواب:
در خواب عمیق رخ میدهد
فرد گیج و ناآگاه است
معمولاً چیزی به یاد نمیآورد
وحشت خواب در کودکان
وحشت خواب در کودکان بسیار شایعتر است و معمولاً بین سنین ۳ تا ۱۲ سال رخ میدهد. بیشتر کودکان با افزایش سن بهبود پیدا میکنند.
علائم در کودکان:
جیغ زدن ناگهانی
گریه شدید
نشستن ناگهانی در تخت
ترس شدید
این حملات معمولاً چند دقیقه طول میکشند.
وحشت خواب در بزرگسالان
وحشت خواب در بزرگسالان کمتر شایع است، اما ممکن است نشانه مشکلات عصبی یا روانپزشکی باشد.
عوامل شایع در بزرگسالان:
اضطراب شدید
استرس مزمن
افسردگی
اختلالات خواب
مصرف مواد یا الکل
آیا وحشت خواب خطرناک است؟
وحشت خواب معمولاً خطر جدی ندارد، اما در برخی موارد میتواند باعث:
اختلال خواب شدید
خستگی روزانه
آسیب فیزیکی
مشکلات روحی
شود.
اگر فرد هنگام حمله حرکات شدید داشته باشد، احتمال آسیب وجود دارد.
تشخیص وحشت خواب
پزشک معمولاً بر اساس علائم و شرح خواب بیمار تشخیص میدهد.
ممکن است موارد زیر بررسی شوند:
سابقه خانوادگی
کیفیت خواب
میزان استرس
تعداد حملات
در برخی موارد تست خواب انجام میشود.
بهترین روشهای درمان وحشت خواب
درمان به علت زمینهای و شدت علائم بستگی دارد.
تنظیم خواب
داشتن خواب کافی و منظم بسیار مهم است.
کاهش استرس
روشهایی مانند:
مدیتیشن
یوگا
تنفس عمیق
مشاوره روانشناسی
میتوانند کمککننده باشند.
درمان اختلالات زمینهای
اگر آپنه خواب یا مشکلات عصبی وجود داشته باشد، درمان آن ضروری است.
دارودرمانی
در موارد شدید، پزشک ممکن است دارو تجویز کند.
راههای پیشگیری از وحشت خواب
خواب منظم داشته باشید
استرس را کنترل کنید
مصرف کافئین را کاهش دهید
از کمخوابی پرهیز کنید
محیط خواب آرام ایجاد کنید
بهداشت خواب را رعایت کنید
هنگام حمله وحشت خواب چه باید کرد؟
اگر فردی دچار وحشت خواب شد:
آرامش خود را حفظ کنید
او را ناگهانی بیدار نکنید
محیط را ایمن کنید
اجازه دهید حمله پایان یابد
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در موارد زیر مراجعه به پزشک ضروری است:
حملات مکرر
آسیبدیدگی هنگام خواب
اختلال شدید خواب
ادامه مشکل در بزرگسالی
سوالات متداول درباره وحشت خواب
آیا وحشت خواب خطرناک است؟
معمولاً خطرناک نیست، اما در موارد شدید نیاز به بررسی پزشکی دارد.
آیا وحشت خواب درمان دارد؟
بله، با اصلاح خواب و کاهش استرس اغلب قابل کنترل است.
تفاوت وحشت خواب و کابوس چیست؟
در وحشت خواب فرد معمولاً چیزی به یاد نمیآورد، اما کابوس قابل یادآوری است.
آیا وحشت خواب در بزرگسالان طبیعی است؟
کمتر شایع است و بهتر است بررسی پزشکی انجام شود.
